Gigi berlubang : Tampalan gigi untuk gigi susu

gigi-berlubang

Gigi susu yang ‘hypomineralised’ ditampal menggunakan ‘stainless steel crown (SSC)’

Umum mengetahui bahawa gigi berlubang adalah masalah yang paling kerap dihadapi oleh orang dewasa mahupun kanak-kanak di Malaysia. Sayangnya, ramai ibu bapa mempunyai persepsi bahawa adalah normal bagi kanak-kanak untuk mempunyai gigi berlubang dan gigi susu tidak perlu ditampal kerana ia akan diganti oleh gigi kekal. Ini adalah tanggapan yang salah sama sekali. Sebenarnya gigi susu untuk kanak-kanak adalah sangat penting dan sama pentingnya seperti gigi kekal untuk orang dewasa. Struktur gigi susu biasanya lebih nipis berbanding gigi kekal oleh itu lubang lebih cepat merebak berbanding gigi kekal. Oleh yang demikian, gigi susu yang berlubang juga perlu ditampal dan tidak sepatutnya dibiarkan begitu sahaja.

Gigi susu mula terbentuk seawal enam minggu bayi di dalam kandungan ibu (intra-uterine) dan gigi susu pertama biasanya mula tumbuh apabila bayi berusia kira-kira 4 hingga 6 bulan. Gigi susu ini amat penting kerana ia digunakan untuk kanak-kanak mengunyah, bercakap, estetik, dan yang paling utama ialah untuk mengekalkan ruang bagi gigi kekal tumbuh kelak. Gigi susu yang berlubang perlu mendapat rawatan yang sewajarnya daripada doktor gigi. Lubang yang sangat kecil boleh dirawat melalui rawatan pencegahan seperti rawatan fluoride dan pengapan fisur (fissure sealant), manakala lubang yang lebih besar perlu ditampal.

Sekiranya gigi berlubang tidak dirawat, lubang ini akan menjadi lebih besar dan merebak ke bahagian saraf gigi (pulp) dan boleh menyebabkan jangkitan dan bengkak gusi. Sekiranya ini terjadi, rawatan yang lebih kompleks diperlukan iaitu rawatan akar ataupun cabutan bagi mengelakkan kerosakan kepada gigi kekal yang sedang terbentuk di dalam rahang kanak-kanak berkenaan. Cabutan gigi susu yang terlalu awal boleh menyebabkan kesesakan pada rahang akibat pergerakan gigi dan akhirnya boleh menyebabkan tiada ruang yang secukupnya untuk gigi kekal tumbuh. Jika ini berlaku, gigi kekal yang tumbuh akan berlapis dan kanak-kanak ini mungkin memerlukan rawatan ortodontik contohnya braces untuk membetulkan kedudukan gigi kekal berkenaan dan sebagaimana yang kita maklum rawatan ini bukanlah murah. Oleh itu, alangkah baiknya jika kita boleh mengelakkannya daripada terjadi.

Gigi kekal yang berlapis juga terdedah kepada risiko berlubang kerana kesukaran untuk membersihkan permukaan yang berlapis itu. Selain itu, gigi susu yang berlubang terutamanya gigi hadapan boleh menyebabkan kanak-kanak berkenaan mempunyai ‘self-esteem’ yang rendah kerana mereka juga berasa malu untuk tersenyum atau bercakap dengan gigi yang berlubang dan berwarna keperangan atau kehitaman. Ini pastinya boleh mempengaruhi perkembangan emosi dan sosial kanak-kanak tersebut.

Tanda-tanda gigi berlubang:

1. Terdapat lesi putih pada permukaan gigi

gigi-lesi-putih

Lesi putih berdekatan permukaan

2. Terdapat perubahan warna pada struktur gigi menjadi keperangan atau kehitaman

gigi-lubang-keperangan

Lubang keperangan pada kawasan berdekatan gusi

gigi-lubang-tidak-dirawat

Lubang yang tidak dirawat menjadi kehitaman

3. Sakit atau ngilu (sensitive) apabila memakan atau meminum makanan yang sejuk atau panas

Bagi kanak-kanak terutamanya yang menyusu menggunakan botol, gigi yang paling kerap terlibat ialah gigi atas hadapan diikuti gigi belakang atas dan bawah. Ibu bapa boleh menggunakan cara “lift the upper lip” untuk memeriksa gigi anak mereka di rumah untuk mengesan sama ada gigi hadapan atas mula berlubang atau tidak.

Jenis-jenis tampalan

1. Tampalan sewarna gigi

Tampalan ini mempunyai warna yang seakan-akan warna gigi. Contoh material yang boleh digunakan ialah composite, glass ionomer cement dan compomer. Ia biasanya menjadi pilihan untuk tampalan gigi hadapan kerana ia estetik dan menyerupai warna asal gigi. Tampalan jenis ini juga boleh digunakan untuk tampalan gigi belakang yang tidak terlalu besar namun biasanya ia tidak setahan tampalan amalgam. Tampalan jenis ini juga sangat sensitive kepada kontaminasi air liur, oleh itu gigi yang hendak ditampal perlu diasingkan menggunakan empangan getah (rubber dam). Material seperti ‘glass ionomer cement (GIC)’ dan compomer pula mengandungi fluoride yang diperlukan untuk menentang pembentukan gigi berlubang.

Contoh gigi yang ditampal menggunakan tampalan sewarna gigi:

gigi-berlubang

Gigi berlubang

gigi-tampalan-composite

Tampalan ‘composite’

2. Tampalan amalgam

Amalgam adalah satu material yang telah digunakan untuk menampal gigi semenjak lebih 50 tahun yang lalu. Ia adalah satu bahan yang tahan lama dan umumnya lebih tahan jika dibandingkan dengan tampalan sewarna gigi. Amalgam sering digunakan untuk menampal gigi belakang kerana ia berwarna perak (silver) dan kurang menarik jika digunakan untuk menampal gigi hadapan. Amalgam juga menjadi pilihan untuk menampal gigi yang sukar untuk diasingkan daripada kontaminasi air liur. Ia juga kerap digunakan untuk menampal gigi belakang yang telah dirawat dengan rawatan akar kerana ia lebih kuat dan tahan lebih lama.

Contoh gigi yang ditampal dengan amalgam:

gigi-ditampal-amalgam

Gigi yang ditampal dengan amalgam

3. Tampalan menggunakan ‘stainless steel crown (SSC)’

Selain daripada tampalan sewarna gigi dan amalgam, kadang kala doktor gigi juga menggunakan sejenis bahan yang dipanggil ‘stainless steel crown (SSC)’. Bahan ini sering digunakan untuk gigi belakang kerana ia juga berwarna perak (silver) dan digunakan terutamanya apabila gigi yang berlubang itu sudah tidak mempunyai banyak struktur gigi yang tinggal atau selepas rawatan akar. Ia digunakan untuk melindungi struktur gigi yang tinggal sepenuhnya untuk mengelakkan gigi tersebut pecah. SSC adalah bahan yang sangat tahan lama dan sekiranya ia digunakan untuk gigi susu, biasanya ia akan kekal lama dan tanggal apabila gigi susu itu tertanggal daripada rahang (exfoliation). SSC juga menjadi pilihan untuk merawat gigi yang mempunyai struktur gigi yang lemah seperti hypoplastic, hypomineralisation, amelogenesis imperfecta dan dentinogenesis imperfecta ataupun gigi yang retak, kerana ia dapat melindungi gigi sepenuhnya.

Contoh gigi yang ditampal menggunakan SSC:

gigi-susu-hypomineralised

Gigi susu yang ‘hypomineralised’

gigi-berlubang

Gigi susu yang ‘hypomineralised’ ditampal menggunakan ‘stainless steel crown (SSC)’

Oleh yang demikian, sekiranya anak-anak anda mula menunjukkan tanda-tanda gigi berlubang, segeralah bertemu doktor gigi agar rawatan yang sewajarnya dapat diberikan dengan segera. Usah bertangguh sehingga anak-anak mengadu sakit gigi kerana jika ia berlaku, ia menunjukkan bahawa lubang tersebut sudah menjadi besar dan rawatan yang lebik kompleks diperlukan untuk merawat gigi berkenaan. Anda boleh berbincang dengan doktor gigi mengenai bahan tampalan yang sesuai untuk gigi anak anda.

(By Dr. Noren Nor Hasmun)

Comments are closed.